BASIN AÇIKLAMASI-YENİDEN AÇILMA DÖNEMİ

BASIN AÇIKLAMASI-YENİDEN AÇILMA DÖNEMİ

COVID-19 pandemisi dünyada ve ülkemizde devam etmektedir. Uzmanlar henüz  salgın kontrol altına alınmadığı gibi ikinci bir dalga olasılığından söz etmekte iken tüm dünyada ekonomik gerekçeler ile normalleşme sürecine girme eğilimi başlamıştır. Henüz hastanelerin çoğu  pandemi kapsamındayken ve elektif cerrahilerin ertelenmesi yönündeki genelge kaldırılmamışken AVM’ler açılmış, sağlık turizmi ön plana çıkarılarak normale dönüş süreci tartışılmaya başlanmıştır. Normale dönüş süreci ile birlikte hastanelerde poliklinik, yataklı servis, ameliyathaneler, yoğun bakımlar gibi bir çok alanda yeniden düzenleme yapılması zorunludur. Tüm bunlar yapılmadan yeniden açılma dönemine  gidilmesi ciddi sakıncaları da beraberinde getirecektir.

Literatürde COVID-19 hastalarına uygulanan cerrahi işlemler sonrası yüksek oranda morbidite ve mortalite bildirilmektedir. Elektif ameliyatların başlanıldığı bu dönemde hastaların COVID-19 geçirip geçirmediğinin pre-op tetkiklerle araştırılmasının gerekeceği, COVID pozitif olduğu saptanan hastaların ameliyatlarının erteleneceği açıktır.

Pandeminin devam ettiği dönemde tüm branşlar için yapılacak tedavi ve yapılacak elektif cerrahiler öncesi alınması gereken tedbirlerin, yapılması gereken değerlendirmelerin/tetkiklerin detaylı olarak tartışılmasına, çıkacak konsensus doğrultusunda ülkemiz gerçeklerine uygun bir algoritma oluşturulmasına, bu algoritmanın yeni gelişmeler doğrultusunda belli aralıklarla geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır.

Pandemi  döneminde COVID-19 hastası dışındaki hastaların da sağlık hizmetine ulaşabilmesi ve nitelikli, risksiz bir sağlık hizmeti alması gerektiği bir gerçektir. Bunun için ise  öncelikle olası bir bulaşa karşı her tür tedbir ve koruyucu önlemin alınması gerekmektedir.

Ancak yeterli önlem alınmaksızın poliklinik ve yatan hasta servislerinin yeniden açılmasının ve ameliyatların başlamasının salgın için büyük bir risk oluşturacağı bir gerçektir. Daha pandemi süreci tüm sıcaklığı ile devam ederken  COVID dışı polikliniklerde hasta sayısı giderek artmakta ve fiziksel mesafe kurallarının hiçe sayıldığı pek çok hekim arkadaşımız tarafından dile getirilmektedir.

Bu süreçte halkın sağlığının korunması için alınması gereken önlemler konusunda yetkilileri uyarıyor ve kamuoyunun dikkatine sunuyoruz;

Covid-19 pandemisi sürerken yeniden açılma döneminde polikliniklerde alınması gereken önlemler:

1-Öncelikle tüm hastaneler pandemi hastanesinden çıkarılarak, hastanelerin bir kısmı temiz hastane statüsüne kavuşturulmalıdır.

2-Sağlık hizmetinin sunulduğu tüm yerlerde poliklinik hizmetleri doğru havalandırma sistemleri olan odalarda sürdürülmelidir. Pencere bulunmayan ve dış ortamla bağlantısı olmayan odalarda hizmet verilmemelidir.

3-Merkezi Hasta Randevu Sistemi ile hastalara verilen randevu saatleri arası en az yarım saat olmalıdır. Hastalara 20 dakika ayrılırken, 10 dakika hasta arası olmalıdır. Her hastanın poliklinik hizmeti alacağı saat belirlenmeli, poliklinik girişlerinde ve bekleme salonlarındaki temas sayısı minimumda tutulmaya çalışılmalıdır.

4-Bekleme salonlarında ve poliklinik önlerinde 2 metrelik fiziksel mesafe kuralı gözetilmelidir.

5-Her hastaya, varsa refakatçisine de maske temin edilmeli, poliklinik girişlerinde ve hastane girişlerinde dezenfektan bulundurulmalıdır.

6-Her poliklinik odasında kapı kolu, muayene masası, steteskop, tansiyon aleti ve ultrasonografi probu gibi sık ve doğrudan temasın olduğu yüzeyler sık aralıklarla dezenfekte edilmelidir.

7-Polikliniklere başvuran hastalara girişte ateş ölçümü yapılmalı; temas öyküsü, ateş, öksürük ve boğaz ağrısı gibi şikayetler olan hastalar mutlaka triajdan geçirilmelidir.

9-Poliklinikte çalışan sağlık çalışanına günlük mesai saati için en az 2 cerrahi maske, yeterli sayıda eldiven, siperlik ve dezenfektan temin edilmelidir.

10-Kronik hastalıkları bulunan hastalar önceden belirlenerek; kendileri randevu  alamadıkları durumda, merkezi bir sistemle bu hastalara belli aralıklarla randevu oluşturulmalıdır.

11-Onkolojik hastalar, kemoterapi alan ve bağışıklık sistemini baskılayıcı tedaviler alan (romatolojik, organ nakilli hastalar) için mutlaka temiz hastanelere yönlendirilmeli ve bunlara randevu sistemi farklı bir şekilde oluşturulmalıdır.

12- Pandemi boyunca tüm hastanelerde yataklı servis hizmetleri tek kişilik odalarda verilmelidir. Refakatçi gerekmedikçe hastalar izole şekilde yatırılmalı ve ziyaretçi girişleri kısıtlanmalıdır.

Covid-19 pandemisi sürerken yeniden açılma döneminde ameliyathanelerde alınması gereken önlemler

Covid-19 un doğası gereği asemptomatik bireylerden de bulaş riski göz önüne alınarak yapılacak ameliyatın aciliyetine göre farklı önlemler alınmasını gerektiriyor. Eğer operasyon acil değilse öncelikle tüm hastaların asemptomatik dahi olsa PCR test yapılıp sonucu çıktıktan sonra operasyona alınmalıdır. Böylece hem hastaneye başvurusu sırasında hasta taranmış hem de operasyondan sonraki süreçte hastanın yatırılacağı oda ve servis gibi konularda karar vermeyi ve cerrahi müdahale sonrasında oluşabilecek ateş, öksürük gibi semptomların etyolojisine yönelik araştırmalar için yol gösterici olur.

Elektif operasyonlarda hastanın test sonucu negatif ise alınması gereken önlemler

1-Testlerin güvenirliği %100 olmadığı için test sonucu negatif dahi olsa hasta servisten ameliyathaneye transferi sırasında mutlaka cerrahi maske takmalı. Aynı şekilde transportunu sağlayan personel de cerrahi maske takmalı.

2-Hastalar ameliyathane kapısında bekletilmeden hızlıca negatif basınçlı operasyon odasına alınmalı. Bunun organizasyonu için tüm sağlık çalışanları aktif iletişimde olmalı

3-Yapılacak işleme uygun anestezi yöntemi seçmek bu dönemde bulaşı engellemek açısından oldukça önem arz etmektedir.

4-Spinal anestezi ile alınabilecek vakalar eğer hastanın buna engel bir durumu yoksa mutlaka önerilmeli ve uygulanmalıdır. Bu sayede yüksek riskli işlemler arasında olan entübasyon, maskeleme, aspire etme işlemlerinden kaçınılmış olur

5-Eğer hastaya sedasyon altında işlem yapılacaksa hastanın oksijen ihtiyacını, hastanın cerrahi maskesi takılıyken yapmak gerekiyor. Bununla ilgili sağlık çalışanlarına koruyu önlemler almaları tavsiye edilir.

6-Eğer hasta genel anestezi alacaksa entübasyon işlemi sırasında odada sadece entübasyonu yapacak kişi ve bir yardımcı personel olacak şekilde en aza indirilip işleme öyle başlanması gerekiyor.

7-Ekstübe edilip ayılma odasına alınacak hastanın yine operasyon odasından cerrahi maske takılarak çıkarılması önerilir.

Elektif operasyonlarda hastanın test sonucu pozitif ise alınması gereken önlemler

1-Hasta servisten operasyon odasına indirilirken ffp2/ffp3 maske takılmalı.

2- Hastanede pozitif hastalar için ayrılmış özel asansörler kullanılarak operasyon odasına ulaştırılmalı.

3-Hasta ameliyathanenin herhangi bir yerinde bekletilmeden pozitif hastalar için daha önceden belirlenmiş negatif basınçlı odalara alınmalı.

4-Operasyon süresince odada bulunması gereken tüm sağlık çalışanları tüm kişisel koruyucu kıyafetlerini (tulum, ffp2/3 maske, gözlük, yüz koruyucu siper) giymiş bir şekilde odadan operasyon süresince çıkmayacak şekilde hazır olmalı.

5-Operasyon odasında gerekebilecek tüm malzemeler hazır bulundurulmalı ancak eksik malzeme olma ihtimaline karşın ameliyat odasının kapısının dışında malzemeleri hazırlayacak ekstra bir personel olmalı. Bu sayede operasyon süresince kapı sık açılıp kapanmayacağı için aerosol yayılımı engellenmiş olacaktır.

6- Operasyon bittikten sonra hasta ekstübe edildikten sonra üstünü tamamen kaplayacak bir şeffaf koruyucu örtüyle servise transfer edilecektir.

7- Tüm personel hasta çıktıktan sonra operasyon odasının hemen dışında koruyucu kıyafetleri uygun bir şekilde çıkarıp, ellerini yıkamalıdır.

8- Aynı operasyon odasına yeni hasta alınmadan önce odanın en az 45 dakika havalandırılması önerilir.

Acil operasyona alınacak hastalarda alınması gereken önlemler:

Hastanın durumunun test sonucunu beklemeyecek kadar acil olması durumunda hasta operasyon odasına indirilmeden önce semptomlar ve bulaş riski açısından hızlıca değerlendirilmeli ve operasyon ekibi bu konuda bilgilendirilmelidir.

1-Hastanın semptomu ve olası temas öyküsü yoksa hasta test sonucu negatif hasta gibi değerlendirilmelidir. Ancak entübasyonu ve ekstübasyonu yapacak personelin tam kişisel koruyucu kıyafetle yapması önerilir. Diğer tüm yolak elektif negatif hastayla aynı şekilde izlenebilir

2-Hastanın semptomları ya da olası bir temas öyküsü varsa hasta şüpheli kabul edilip test sonucu pozitif hasta gibi kabul edilmelidir

3-Hasta şüpheli ise ve eğer acil tanısı sırasında BT çekilecekse süreci uzatmayacağı için mutlaka toraks BT de çekilip yorumlanmalıdır

4-Tüm önlemler alınmalıdır. Hastanın durumu stabillendikten sonra mutlaka PCR testi yapılmalıdır

ADANA TABİP ODASI YÖNETİM KURULU