Türkiye’de tıp muayenehanesi açabilmek yetkisi 1219 Sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunu’a dayanır. Bu kanunun 5. maddesinde muayenehanelerin nerelerde ve ne şekilde açılabileceği belirtilirken, 12. Maddesinde hekimlerin ne tür sağlık kurum ve kuruluşlarında meslek icra edebileceği ve birden fazla yerde meslek icrasının hangi koşulda yapılabileceği düzenlenmiştir.

Ayrıca Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte  muayenehane açmak için gerekli şartlar belirlenmiştir.

6023 sayılı Türk Tabipleri Birliği Kanunu uyarınca muayenehane açmak için meslek odasına kayıt zorunludur.

Kimler Muayenehane Açamaz

• Sağlık Bakanlığına bağlı devlet hastanelerinde çalışan hekimler muayehane açamazlar.

• Üniversite öğretim üyeleri
  2547 Sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun 36. Maddesinde; “Tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanları, kanunlarda belirtilen hâller dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28 inci maddesi hükmüne tabi olduğundan muayenehane açamazlar.

• 1219 Sayılı Kanunun 12. Maddesinin 2. fıkrasının (c) bendi çerçevesinde,  SGK anlaşması olan  özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan hekimler muayenehane açamazlar.

• Ayrıca “Mesleğini serbest olarak icra eden muayenehane hekimleri hizmet bedeli hasta tarafından karşılanmak ve Sosyal Güvenlik Kurumundan talep edilmemek kaydıyla, SGK anlaşmalı özel sağlık kuruluşları ile vakıf  üniversitelerinde hastalarının teşhis ve tedavisini yapabilirler”

1219 Sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunu’nun  5 ve 12 Sayılı Maddeleri:

 Madde 5 – Hususi muayenehane açmak veyahut evinde muayenehane tesis eylemek suretiyle sanatını icra eylemek istiyen her tabip hasta kabulüne başladığından itibaren en çok bir hafta içinde isim ve hüviyetini, diploma tarih ve numarasını ve muayenehane ittihaz eylediği mahal ile mevcut ise ihtısas vesikalarını mahallin en büyük sıhhiye memuruna kaydettirmeğe ve muayenehanenin nakli halinde en az yirmi dört saat evvel keyfiyeti nakli ihbara mecburdur.

Madde 12 – (Değişik: 17/1/1949 – 5304/1 md.)67 Sanatını icra etmek üzere bir mahalde kayıtlı olan herhangi bir tabibin bizzat dükkan ve mağaza açmak suretiyle her türlü ticaret yapması memnudur. (Değişik ikinci fıkra: 21/1/2010-5947/7 md.; Değişik: 2/1/2014-6514/21 md.) Tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar; 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28 inci maddesi, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek 27 nci maddesi, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesi ile 17/11/1983 tarihli ve 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanununun 32 nci maddesi saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki sağlık kurum ve kuruluşlarında mesleklerini icra edebilir: a) Kamu kurum ve kuruluşları. b) Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan özel sağlık kurum ve kuruluşları, Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan vakıf üniversiteleri. c) Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan özel sağlık kurum ve kuruluşları, Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan vakıf üniversiteleri, serbest meslek icrası. (Değişik üçüncü fıkra: 21/1/2010-5947/7 md.)Tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, Sağlık Bakanlığınca yapılan istihdam planlamaları çerçevesinde ve ikinci fıkranın her bir bendi kapsamında olmak kaydıyla en fazla iki sağlık kurum ve kuruluşunda çalışabilir. (Ek cümle: 21/7/2025-7557/2 md.) Tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi olup olmamasına bakılmaksızın özel sağlık kurum ve kuruluşları ile vakıf üniversitelerinde 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olarak çalışır. Bu maddenin uygulanması bakımından Sosyal Güvenlik Kurumunca branş bazında sözleşme yapılan özel sağlık kurum ve kuruluşları ile vakıf üniversiteleri yalnızca sözleşme yaptıkları branşlarda (b) bendi kapsamında kabul edilir. Mesleğini serbest olarak icra edenler, hizmet bedeli hasta tarafından karşılanmak ve Sosyal Güvenlik Kurumundan talep edilmemek kaydıyla, (b) bendi kapsamında sayılan sağlık kuruluşlarında da hastalarının teşhis ve tedavisini yapabilir. (Değişik dördüncü cümle: 2/1/2014-6514/21 md.) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve yöneticilik görevi bulunmayan tabipler ile aile hekimleri, kurum ve kuruluşlarındaki çalışma saatleri dışında ve kurumlarının izniyle aylık otuz saati geçmemek üzere iş yeri hekimliği yapabilir. Döner sermayeli sağlık kuruluşları ise kurumsal olarak işyeri hekimliği hizmeti verebilir. (Ek cümle: 2/1/2014-6514/21 md.) Tabipler, iş yeri hekimliği eğitimi alma ve iş yeri hekimliği belgesine sahip olma şartı aranmaksızın 10’dan az işçi çalıştıran az tehlikeli iş yerlerinin iş yeri hekimliği görevini yapabilirler. Bu maddenin uygulamasına ve işyeri hekimliğine ilişkin esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir.

(Ek fıkra:26/7/2018-7146/3 md.) Sağlık Bakanlığına, üniversitelere ve özel sektöre ait uluslararası sağlık turizmi sağlık tesisi yetkisi verilmiş sağlık kuruluşları arasında, uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar tarafından verilen sağlık hizmetleri için bütçeleri ayrı olmak şartıyla işbirliği yapılabilir. İşbirliği protokolleri Sağlık Bakanlığı ilgili birimi, ilgili üniversite ve özel sağlık kuruluşunun yetkili makamları tarafından imzalanır ve uygulamaya konulur. Bu işbirliği kapsamında Bakanlık ve üniversite hastanelerinde çalıştırılacaklar, ikinci ve üçüncü fıkradaki ve ilgili kanunlardaki sınırlayıcı hükümlerden istisna olarak, ilgilinin muvafakatiyle ve kadrosunun bulunduğu kurum/kuruluştaki eğitim, araştırma ve mesleki yükümlülüklerini aksatmamak koşuluyla karşılıklı mutabakat çerçevesinde protokol eki liste ile belirlenir. Bakanlık veya Devlet üniversiteleri personelince özel sektöre ve vakıf üniversitelerine ait sağlık kuruluşlarında bu fıkraya göre hizmet sunulamaz. Bu kapsamda verilen hizmetin Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen ücretinin %50’sini geçmemek üzere belirlenen kısmı, hizmeti alan sağlık hizmet sunucusu tarafından ilgili hekime ödenir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenir.

Muayenehane Açmak İçin İzlenecek Adımlar Nelerdir?

Muayenehane Uygunluk Belgesi Başvuru Formu: İlgili il sağlık müdürlüğü web sitesinden ya da müdürlükten temin edilecek başvuru dilekçesi doldurulacaktır.

Başvuru Dilekçesi Ekinde İstenilen Belgeler

• Kroki/plan örneği: 1/100 ölçekli Sağlık Kuruluşunun bütün mekânlarının ne amaçla kullanıldığını gösterir ve mimar onaylı olacaktır.

• Tıbbı Atık Sözleşmesi: Büyükşehir belediyesince yetkilendirilmiş kuruluşla yapılan tıbbi atık sözleşmesi.

• Yapı kullanım izin belgesi: Binanın yapı kullanma izin belgesinin aslı ya da belediye onaylı sureti (Yapı kullanma izin belgesinde muayenehane olarak kullanılacak mekânın sağlık tesisi olma şartı aranmaz).

• İtfaiye Uygunluk Belgesi: Muayenehanenin bulunduğu kısımda ilgili mevzuata göre yangına karşı gereken tedbirlerin alındığına dair yetkili merciden hekim adına belge alınacaktır (Büyükşehir İtfaiye Daire Başkanlığı).

• Biyometrik Fotoğraf: Hekimin son üç ay içinde çekilmiş olan fotoğrafı uygun şekilde bilgisayar programı ile kenarları kırpılarak taranacak ve Ekip Portalına yüklenecektir( ekip.saglik.gov.tr).

• Vergi Levhası: İlgili vergi dairesine başvurularak vergi levhası alınacaktır.

• Diploma ve varsa uzmanlık belgesi.

• Noter onaylı imza beyannamesi.

• Tabip odası kaydı: İlgili tabip odası tarafından düzenlenmiş olan meslek kuruluşuna kayıtlı olduğunu bildirir belge veya ilgili tabip odası kimlik kartı.

• TC Kimlik Kartı: Her iki yüzü de taranacaktır.

• Adli Sicil Belgesi: E-Devlet üzerinden arşiv kaydını da gösterir şekilde olacaktır.

• Tıbbi Malzeme ve donanım listesi: Muayenehanede uzmanlık dallarına göre asgari bulundurulması zorunlu tıbbi malzeme ve donanım listesi (cihazlar için marka, seri veya bu numara yerine geçen bilgiler olacak şekilde yazılacaktır).

• Zorunlu İlaç Listesi: Sağlık kuruluşunda bulundurulması zorunlu ilaç listesi (yönetmelikte isimleri ve miktarları belirtilen).

• Muayenehane Uygunluk Belgesi Harç Bedelinin ödendiğine dair dekont.

• Halihazırda özel bir sağlık kuruluşunda kadrolu veya geçici çalışıyor iseniz çalıştığınız özel sağlık kuruluşu mesul müdürlüğünden/başhekimliğinden SGK ile sözleşmesiz bir şekilde hizmet verdiğinizi gösterir yazı.

• Muayenehanede çalıştırılacak sağlık personeli (Ebe, Hemşire, Diyetisyen vb) için sağlık müdürlüğünden çalışma belgesi alınması zorunludur. Bu personelin çalışma izni başvurusu Sağlık Bakanlığı EKİP sistemi üzerinden yapılacaktır.

Muayenehane açarken herhangi bir kısıtlama var mı?

• Optisyenlik müessesesinin bulunduğu bina, bahçesi ve müştemilatı içerisinde Göz Hastalıkları Uzmanı muayenehane faaliyeti gösteremez.

• İşitme cihazı merkezinin bulunduğu bina, bahçesi ve müştemilatı içerisinde Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı muayenehane faaliyeti gösteremez.

• Ismarlama protez ve ortez merkezlerinin bulunduğu bina, bahçesi ve müştemilatı içerisinde Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı muayenehane faaliyeti gösteremez.

• Muayenehane açmak için istenilen tüm belgeler dijital ortamda (.pdf olarak) Sağlık Bakanlığı EKİP sistemi üzerinden ilgili sağlık müdürlüğüne gönderilir.

Muayenehane Açmak İçin  Gerekli Fiziki Şartlar

• Aynı dairede en fazla üç hekim muayenehanesi bulunabilir.

• Hasta bekleme salonu: İki hekime kadar en az 10 m2, 3.hekim için ilave 5 m2 olmak üzere kullanım alanı ayrılır.

• Tuvalet: Bekleme salonuna koridorla bağlantılı, içerisinde acil çağrı sistemi, engelli hastalar için tutamaç, el yıkama bölümü ve gerekli hijyen şartlarını sağlayacak malzemeler bulunan tuvalet tasarlanır.

• Muayene odası: Yeterli şekilde aydınlatılan ve havalandırılan, en az 16 m² kullanım alanına sahip muayene odası bulunur. Muayene odası birbiri ile bağlantılı iki oda biçiminde düzenlenmesi halinde, odalar en az 8 m²  hekim çalışma alanı ve en az 8 m²  hasta muayene alanı olacak şekilde düzenlenir. Hasta muayene odalarında, hasta mahremiyetinin korunması ve uygun şartlarda muayenenin sağlanması için ses, görüntü ve gürültü açısından gerekli düzenlemeler yapılır. Uzmanlık dalına uygun araç, gereç ve donanım ile hasta muayene masası, soyunma bölümü ve lavabo bulunur.

• Ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanlık dallarında muayene odasında lavabo istenmez. Ultrasonografi (USG) yapılan kadın hastalıkları ve doğum muayene odasının ve ürodinami işlemi yapılan üroloji muayene odasının yakınında, içerisinde gerekli hijyen şartlarını sağlayacak malzemelerin olduğu ve hastaların mahremiyete uygun olarak bekleme salonundan ayrı bir bölümden geçişinin sağlandığı tuvalet bulunur. Tuvalette gerekli hijyen şartlarını sağlayacak malzemeler bulunur.

• Arşiv birimi: Sağlık kayıtlarının tutulacağı, dosyalama, verilerin toplanması ve istatistikî değerlendirmeler ile resmi kurum ve sigorta kurumlarına yapılacak bildirimlerin hazırlanması gibi çalışmaların güvenli bir şekilde yapılabileceği bir büro veya bölüm bulundurulur.

• Bebek emzirme ve bakım odası:  Kadın hastalıkları ve doğum ile çocuk hastalıkları uzmanlarının muayenehanelerinde içinde lavabosu bulunan asgari 5 m² lik bebek emzirme ve bakım odası veya uygun araçla ayrılmış bölüm bulunur. Diğer uzmanlık dallarında aranmaz.

• Pansuman odası: Cerrahi uzmanlık dallarındaki muayenehanelerde enfeksiyon bulaşma riskinin engellenmesi amacıyla en az 10 m² kullanım alanına sahip pansuman odası bulunur.

• Yönetmelikte  belirtilen asgari tıbbi malzemeler ve ilaçlar kuruluşta bulundurulur.

• Tabela: Tabelalarda en çok iki renk kullanılabilir. Işık verici vasıtalarla tabelaları süslemek yasaktır. Tabelada hekimin adı-soyadı var ise akademik ünvanı, tıp fakültesi ve uzmanlık belgesinde sahip olduğu ünvanlar kullanılabilir. Ayrıca  muayenehanede kullanılacak olan tabela, reçete, basılı evraklar ve kaşede ilgili mevzuat hükümleri kapsamında klinik ibaresi, marka oluşturacak  isim ve logolar ve reklam içerikli ibareler kullanılması yasaktır.

• Acil seti: Tüm uzmanlık dallarındaki muayenehanelerde, acil müdahaleler için gerekli olan acil seti bulundurulur. Acil setinde; ambu, laringoskop ve endotrakeal tüp bulundurulması gerekir. İlaçlar, muayenehane içinde sürekli hazır bulundurulur. Ulaşabilmesi kolay bir yerde bulundurulur..Müşterek muayenehane açan hekimler acil seti, tıbbi atık ve zorunlu ilaçları ayrı ayrı temin etmelidir.

• Muayenehane katta bulunmakta ise binada asansör bulunması zorunludur.

• Tıbbi Atık için kırmızı poşet, büyük çöp kovası ve küçük boy iğne ucu atık kutusu temin edilmelidir.

• Muayenehane Bilgi Yönetim Sisteminin (MBYS) kullanılması zorunludur.

• Muayenehanede sağlık personeli çalıştırmak isteyen hekimler (ebe, hemşire, sağlık memuru, sağlık tekniker/teknisyenleri gibi)  gerekli evraklar ile Müdürlüğümüze başvuru yapmalıdır. Personelin ayrılışı durumunda Müdürlüğümüzce düzenlenen Personel çalışma belgesinin iptal edilmek üzere 10 iş günü içerisinde teslim edilmesi gerekir.

• Muayenehanenin başka adrese nakil işlemlerinin mutlaka bildirilmesi gerekmektedir. Nakil ile ilgili gerekli evraklar  İl Sağlık Müdürlüklerinden  veya web sitelerinden  temin edilebilir.

• Muayenehanenin kapanması durumunda; Ruhsatı iptal edilen sağlık kuruluşu, yazılı veya elektronik kayıtlarını, defterler ve diğer belgeler arşiv ile ilgili mevzuatta belirtilen süre müddetince saklanmak üzere Müdürlüğe devreder. Hekim adına düzenlenen Muayenehane Uygunluk Belgesi ile var ise çalışan personele ait belge asıllarının iptal edilebilmesi için bağlı olduğu İlçe Sağlık Müdürlüğüne veya İl Sağlık Müdürlüğüne teslim edilmesi gerekmektedir.

• Faal olan muayenehanenin kapı numarası, cadde veya sokak ismi belediye tarafından değiştirilmiş ise Müdürlüğümüze ruhsatta güncelleme yapılması için başvuru yapılması gerekmektedir.

• Muayenehanede çalışanlar ve hasta güvenliği için gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.(iş sağlığı ve güvenliği)  Çalışan personeli varsa OSGB sözleşmesi yapılmalıdır.

• Muayenehane içinde Geleneksel Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Ünitesi açılacaksa 3 uygulama için 12 metrekare oda gerekli uygulama sayısı arttıkça her 3 uygulamaya ek olarak 3 metrekarelik alan yada ikinci bir oda eklenmelidir.

• Kimlik kartı ve önlük/üniforma: Sağlık kuruluşunda çalışan tüm sağlık personelinin, hizmetin gereklerine uygun olarak önlük veya üniforma giymesi zorunludur. Sağlık kuruluşu yönetimi, önlük veya üniforma seçimi ile ilgili sağlık meslek mensuplarının birbiri ile karışmasını önleyecek şekilde düzenleme yapmak zorundadır. Bütün personelin yakasına; personelin adını, soyadını, mesleğin ve ünvanını belirten ve mesul müdürlükçe onaylanmış olan fotoğraflı bir kimlik kartı takması şarttır. Kimlik kartlarının Bakanlığın elektronik sistem ile uyumlu karekod içermesi zorunludur ( karekodlu kimlik şartına, 31/12/2025 tarihine kadar uyum sağlanır.)

• Sağlık kuruluşunda hasta odalarında, polikliniklerde ve bekleme salonlarında hastaların geri bildirimde bulunabileceği “Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi” ile entegre karekod bulunması zorunludur. (1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.)

Muayenehanede Bulundurulması Zorunlu İlaçlar

İlgili yönetmeliklere göre muayenehanelerde bulunması gereken asgari ilaçlar mevcuttur. Bu liste dışında ilgili hekimin yetkinliği çerçevesinde başka ilaçlar da bulundurulabilir. İlaç listesi aşağıda yer almaktadır.  Bulunması gereken ilaç listesinde ismi bulunan ilaçlardan zaman zaman piyasada bulunmasında sorun yaşananlar olması durumunda, ilgili ilacın tekrar piyasaya çıkana kadar bulundurulma zorunluluğu aranmaz

SAĞLIK KURULUŞLARINDA BULUNDURULMASI ZORUNLU ASGARİ İLAÇ LİSTESİ

Sıra	İlaç İsmi	Adet
1	İsosorbit dinitrat 5 mg tablet	1 kutu
2	Adenozin ampul	30 mg
3	Kortikosteroid	5 amp.
4	Magnezyum	3 amp.
5	Asetilsalisilik asit 300 mg tablet	1 kutu
6	Antihistaminik	5 amp.
7	%10 povidon iyot solüsyon 500 ml	2 adet
8	%5 dextroz 500 cc	2 adet
9	% 0,9 luk NaCl. 500 cc	2 adet
10	Ringer Laktat 500 cc.	2 adet
11	Diüretik	5 amp.
12	Nonsteroid antiinflamatuar	5 amp.
13	Diltiazem 25 mg	3 amp.
14	Adrenalin 1 mg	5 amp.
15	Atropin 0,5 mg	5 amp.
16	Amlodipin 10 mg tablet	1 kutu
17	Kalsiyum glukonat %10	2 amp.
18	Dopamin	2 amp.
19	Lidocain %2	2 amp.
20	Kaptopril 25 mg tablet	1 kutu
21	Parasetamol 500 mg tablet	1 kutu
22	Diazepam ampul	3 amp.
23	Nidilat kapsül	1 kutu
24	Proton pompa inhibitörü	5 amp.
25	Antiemetik	5 amp.
26	Bronkodilatör nebül	5 adet

*Bulunması  gereken  ilaç  listesinde  ismi  bulunan  ilaçlardan  zaman  zaman  piyasada  bulunmasında  sorun yaşananlar olması durumunda, ilgili ilacın tekrar piyasaya çıkana kadar bulundurulma zorunluluğu aranmaz.

*İlgili Sağlık Kuruluşunda izin  verilen tıbbi uygulamalar  çerçevesinde, ilgili tabibin eğitim müfredatı  veya Bakanlıkça  tescil  edilmiş  sertifikaları  ile  edinilmiş  yetkinlikleri  kapsamında  Türkiye  İlaç  ve  Tıbbî  Cihaz Kurumunun ilgili mevzuatlarına uygun olması kaydıyla bulundurulması zorunlu asgari ilaç listesi haricinde ilaç bulundurulabilir.

Muayenehane Denetim Rehberi